Ahozko Jardurera

 

Olerkien Errezitaldia

Ahozko jarduera lantzeko pentsatu dudan proposamena olerkien errezitaldi bat egitea izan da. Ahozko aurkezpena ikasleek gorroto duten jarduera izan ohi da, nerbioak, lotsa eta bestelako zailtasunei aurre egin behar izaten baitie. Aurkezpenak aipatu ditut, normalean, eskaturiko gai zehatzen aurkezpenak egiten direlako ikasleen ahozko adierazpena ebaluatzeko. Hau honela, ikasleak aurkezpenetan esan beharrekoa ikasi edo irakurtzera mugatzen dira. Modu honetan, aurkezpen erabat monotonoak egiten dituzte, bate espresiorik gabe eta zer esaten ari diren jakin gabe askotan, jardueron helburua betetzen ez delarik. Nire proposamenarekin, irakurtzeko aukera ematen diet, garrantzia intonazioa, erritmoa, arintasuna eta gorputz-adierazpenari emanez, besteak beste. Hori izango da ebaluatuko zaiena. Hau honela, errezitaldi egoki bat egiteko, olerkia tentuz prestatzera behartuta daude. Aldi berean, ordea, ohiko aurkezpenek duten presioa kentzea da jarduera honen asmoa, ikasle bakoitzari nahi duen olerkia hautatu eta egokien iruditzen zaion moduan errezitatzeko aukera ematea.

Errezitaldia, jardueraren azken urratsa izango da. Hau burutzeko, lehenik eta behin, ikasle bakoitzak olerki bat hautatu beharko du. Ez du axola norena den, zein urtetako den, zer gai duen... ikasleak bere gustukoa den olerki bat hautatu beharko du. Oso poema zaleak izan ohi ez direnez, laguntze aldera, basquepoetry.eus web orria erakutsiko nieke. Web orri hau, Susa argitaletxeak, euskal olerkigintzaren corpus handi bat osatuz, euskal literatura zabaltzeko eginiko egitasmo bat da. Aipatu berri dut, ez duela axola zer poema mota den, baina hautaketa hori egiteko argudioak eman beharko dituzte (gaia gustatu zaielako, idazleak adierazi nahi duenarekin edo egin duten interpretazioarekin identifikaturik sentitu direlako izan liteke) eta hautaturiko poemari buruzko analisi labur bat egin beharko dute: gaia, narratzailea, pertsonaiak, espazioa, egilea, mezua eta abar aztertuz. Analisiaren helburua olerkia benetan ulertu dutela ziurtatzeko izango litzateke bide batez ahozko adierazpenaz gain testu ulermena ere landuko litzatekeelarik. Behin testua landu ondoren, errezitaldia prestatu beharko dute. Aurrez aipa bezala, poemaren irakurmen hutsaz haratago doazen adierazpenetan arreta ipini beharko dute entzuleak erakarri eta adi mantentzeko. Hau da, monotonoa den errezitaldi bat egitea saihestu behar dute. Honetarako behar den denbora eskainiko zaie, ahozko jarduera honek barne hartzen dituen alderdi ezberdinak arretaz planifika ditzaten.

Jada esan bezala, azken zeregina poema errezitatzea izango litzateke. Ikasle bakoitzak duen esperientzia, prestakuntza, interes eta inplikazio mailaren arabera errezitaldi  mota ezberdinak ikusiko dira. Honela, ikasle bakoitzak bere burua autoebaluatu eta bere ikaskideen aurkezpenekin konpara dezake. Bide batez, errezitatzeko moduak entzuleengan izan dezakeen eragin ikusi ahal izango dute. Izan ere, olerkiek, hitz gutxitan gauza ugari adieraz diezagukete eta hauen irakurketak are erakargarriago egin dezake testu jakin bat.

Hau izango litzateke ebaluazio errubrika:

	1	2	3	4
Aurkezpena	Ia ez du baliabiderik erabiltzen jendearen arretari eusteko.	Jendearen interesa lortzea edo mantentzea kostatzen zaio.	Hasieran nahiko interesgarria da, baina pixka bat monotonoa egiten da.	Ikusleen arreta erakartzen du eta interesa mantentzen.
Erritmoa	Zuzenketa etengabeak egiten ditu. Ez du gaia menperatzen.	Zuzenketa batzuk egiten ditu eta batzuetan zalantza egiten du.	Gaia nahiko ondo menderatzen du. Aurkezpen arina, akats gutxikoa.	Gaia ondo menderatzen du, ez du akatsik egiten, ez du zalantzarik adierazten.
Intonazioa	Aurkezpenaren zatirik handienean ez du argi hitz egiten. Ahoskera eskasa du eta etenaldi asko egiten ditu. Ahots-tonua ez da egokia.	Ez du guztiz argi hitz egiten. Ahoskera zuzena da, baina askotan beharrezkoak ez diren etenak egiten ditu. Ahots-tonua ez da egokia.	Argi hitz egiten du aurkezpenaren zatirik handienean. Ahoskera onargarria da, baina batzuetan alferrikako etenaldiak egiten ditu. Ahots-tonua egokia da.	Aurkezpen osoan argi eta garbi hitz egiten du. Ahoskera zuzena du. Ahots-tonu egokia du.
Gorputz-adierazpena	Jarrera txarra du eta ez du gertutasunik sortzen entzuleekin. Segurtasun falta handia erakusten du.	Jarrera ona adierazten du tarteka, baina ez du gertutasun askorik sortzen entzuleekin. Ez du segurtasunik erakusten.	Jarrera ona du denbora gehienean, gertutasuna adierazten du entzuleekin. Batzuetan ez du segurtasunik erakusten.	Jarrera ona du, eta segurtasuna erakusten du. Gertutasuna adierazten du entzule guztiekin.